Home » » Οι αισθήσεις του σκύλου

Οι αισθήσεις του σκύλου


Ο σκύλος διαθέτει τις ίδιες αισθήσεις με αυτές του ανθρώπου (όσφρηση, όραση, ακοή, αφή και γεύση), αλλά κάποιες από αυτές έχουν πραγματικά εκπληκτικές δυνατότητες!...

Πώς αντιλαμβάνεται τον κόσμο ένας σκύλος; Βλέπει ασπρόμαυρες φιγούρες, χωρίς να ξεχωρίζει τα χρώματα; Είναι πιο ευαίσθητος στην αίσθηση του πόνου; Προτιμά τα γλυκά από τα νερόβραστα; Ακούει και διακρίνει τον ήχο του αυτοκινήτου σας από πολλά χιλιόμετρα μακριά; Μυρίζεται το «κακό», το θάνατο ή και μία επερχόμενη καταστροφή;
Γνωρίζοντας τις αισθητηριακές - αντιληπτικές ικανότητες του σκύλου του, το αφεντικό μπορεί να κατανοήσει ευκολότερα τις ανάγκες της «στιγμής» του, να επικοινωνήσει καλύτερα μαζί του, να αξιοποιήσει τις δυνατότητές του και να τον εκπαιδεύσει αποτελεσματικά.

Όσφρηση
Ο σκύλος χρησιμοποιεί γενικά την όσφρησή του για να περισυλλέξει πληροφορίες για το περιβάλλον του. Ποιο είναι το πρώτο πράγμα που κάνει ο σκύλος σας όταν μπαίνετε μέσα στο σπίτι; Μυρίζει τα παπούτσια σας και τα ρούχα σας – μερικές φορές με ιδιαίτερα επίμονο τρόπο για να μάθει πού ήσασταν, με ποιον και πώς νιώθετε - οι οσμές, του «δηλώνουν» τα πάντα για σας.
Οι σκύλοι έχουν τόσο «καλή μύτη», ιδιαίτερα δε τα κυνηγόσκυλα, όπως ένα Μπλαντχάουντ (Bloodhound) που θα μπορούσε να αναγνωρίσει ίχνη ανθρώπινης μυρωδιάς από τις φυσιολογικές – μη ορατές – κυτταρικές απώλειες ενός οργανισμού, ακόμα και μετά από 72 ώρες! Πολλές φυλές έχουν στητές μύτες, που θυμίζουν ηλεκτρικές σκούπες, αδίστακτα αδυσώπητες στο κάθε ρούφηγμά τους!
Καθώς η αίσθηση της όσφρησής τους είναι οξύτατη, οι σκύλοι έχουν αναλάβει πολύ σημαντικές εργασίες στην κοινωνία των ανθρώπων. Ορισμένα από τα καθήκοντα τους είναι:


  • Nα εντοπίζουν και να επαναφέρουν θηράματα.


  • Nα βρίσκουν αγνοούμενους (κάτω από συντρίμμια ή χιονοστιβάδες, σε δύσβατες περιοχές, κ.α.).


  • Nα ανιχνεύουν ναρκωτικές ουσίες.


  • Nα εντοπίζουν εκρηκτικές ύλες.


  • Nα οδηγούν και να συντροφεύουν ανθρώπους με αναπηρία.

Όραση
Μολονότι οι κυνηγετικοί σκύλοι βλέπουν καλά σε μακρινές αποστάσεις, στους περισσότερους σκύλους είναι δύσκολο να εστιάσουν σε ένα αντικείμενο που βρίσκεται σε απόσταση μεγαλύτερη των 30 εκατοστών!... Έχετε παρατηρήσει ποτέ πώς αντιδρά ο σκύλος σας όταν σας βλέπει να τον πλησιάζετε από μακριά; Σας αντιλαμβάνεται αμέσως, ακινητοποιείται και σας κοιτά στα μάτια με καρτερία... αλλά είναι εμφανές ότι δεν ξέρει ακόμα «ποιος» είστε!... Αρχίζετε να του μιλάτε, ίσως και να το φωνάξετε ονομαστικά, όμως εκείνος θα είναι ακόμα αβέβαιος, όσο κι αν δείχνει σταδιακά ότι ενδιαφέρεται... Μόνο όταν φτάσετε τόσο κοντά του, ώστε να μπορεί να «πιάσει» τη μυρωδιά σας, τότε θα τρέξει καταπάνω σας με έκδηλη χαρά.
Ειδικοί ερευνητές εξηγούν ότι οι σκύλοι δε διακρίνουν τις χρωματικές αποχρώσεις τόσο ξεκάθαρα όσο οι άνθρωποι, αλλά η όρασή τους στο μισοσκόταδο είναι οξύτερη από την (αντίστοιχη) ανθρώπινη. Μολονότι η όραση δεν είναι το πιο «δυνατό» σημείο σε ένα σκύλο, η αντίληψη της αίσθησης της κινητικότητας στο περιβάλλον είναι εξαιρετική: μπορεί να ανακαλύψει στο λεπτό ένα άλλο ζώο που «κρύβεται» στο γύρω χώρο (ισχύει και για τα έντομα!), αρκεί να κινείται. Όσο παραμένει ακίνητο δεν το βλέπει. Το εντοπίζει όμως ευθύς αμέσως μόλις εκτελέσει και την παραμικρή κίνηση – και αυτό καθιστά το σκύλο σπουδαίο κυνηγό. (Έχω εκπαιδεύσει την ταραντούλα μου να μένει «κόκαλο» όταν πλησιάζει ο Αζόρ.)

Ακοή
Ο σκύλος αντιλαμβάνεται ήχους σε μεγαλύτερη απόσταση και σε μεγαλύτερο φάσμα συχνοτήτων από ό,τι ο άνθρωπος... Κάθεστε στην τραπεζαρία και παρακολουθείτε τηλεόραση μαζί με το σκύλο σας, και, εκεί που δείχνει ατάραχος, ξαφνικά σηκώνεται κι αρχίζει το γάβγισμα – με βαθύ, προστατευτικό ηχόχρωμα. Τρέχοντας προς το παράθυρο διαπιστώνετε πως δεν είναι κανείς εκεί, τουλάχιστον αρχικά... Λίγα λεπτά αργότερα εμφανίζεται κάποιος και χτυπά την εξώπορτα.
Η αίσθηση της ακοής στο σκύλο είναι ιδιαίτερη. Μπορεί να ακούει ήχους από πολύ μακριά, σε μεγαλύτερη απόσταση από ό,τι ένας άνθρωπος. Μερικές φορές υψώνει το ένα του αυτί μόνο, ενώ άλλοτε σηκώνει νευρικά και τα δύο του αυτιά - όταν θέλει να αφουγκραστεί με λεπτομέρεια...
Η ευαίσθητη ακοή του καθιστά το σκύλο ως τον καλύτερο και εξυπνότερο φύλακα, ενώ «κουφός» μπορεί να χαρακτηριστεί ο κάθε ανυπάκουος σκύλος.

Αφή
Όπως ο άνθρωπος, έτσι και ο σκύλος, είναι ευαίσθητος απέναντι στη θερμοκρασία και τον πόνο. Η σωματική ευαισθησία διαφέρει ανάμεσα στις φυλές, αλλά, γενικά, στους περισσότερους σκύλους αρέσει η ήπια σωματική επαφή στην περιοχή του λαιμού, πίσω από τα αυτιά και στο κάτω μέρος της ράχης (πάνω από το οστό της λεκάνης)... ωστόσο, μπορεί να γίνουν έξαλλοι ή και επιθετικοί αν επιμείνετε στα χαïδολογήματα γύρω και κάτω από την ουρά!
Ο σκύλος σας δείχνει να απολαμβάνει συνήθως τα χάδια σας. Από τη στιγμή της γέννησής του, η μητέρα του άρχισε να αναπτύσσει άμεση επαφή (απτική συμπεριφορά - επικοινωνία) μαζί του, γλύφοντας και σπρώχνοντάς το με τη μουσούδα της. Οι σκύλοι διαθέτουν ευαίσθητους τριχωτούς αισθητήρες γύρω από τα μάτια (φρύδια, βλεφαρίδες), στη μουσούδα (μουστάκια) και κάτω από το σαγόνι τους (κραδασμικό γένι, vibrissae), ενώ το υπόλοιπο σώμα τους καλύπτεται από ευαίσθητα νεύρα, ιδιαίτερα κατά μήκος της ράχης και στην περιοχή της ουράς - αυτός είναι ένας από τους λόγους που τους αρέσει να κυλιούνται στο γρασίδι με τις ώρες.

Γεύση
Μολονότι ο σκύλος σας θα καταβρόχθιζε - με μια χαψιά - ό,τι του δίνατε, δε διακρίνει τόσο καλά τις διαφορετικές γεύσεις: όπως το ξινό, το γλυκό, το πικρό ή το αλμυρό, κ.ο.κ. – γι’ αυτό και του αρέσει να μασουλά τα παλιά σας παπούτσια. Στην πραγματικότητα, η πολύ αναπτυγμένη αίσθηση της όσφρησης είναι αυτή που του προσδίδει ευχαρίστηση κατά τη διάρκεια ενός γεύματος.
Κάποιες φυλές δείχνουν ιδιαίτερη προτίμηση σε συγκεκριμένες γεύσεις, ενώ άλλες – κυρίως μικροσκοπικές και γιγαντόσωμες φυλές – μπορούν να χαρακτηριστούν και ως «σπουπιδοφάγοι», καθώς καταναλώνουν βουλιμικά ό,τι φαγώσιμο (και μη) βρεθεί μπροστά τους!... Γενικά, οι περισσότεροι σκύλοι προτιμούν μία διατροφή που έχει βάση το κρέας παρά τα δημητριακά και ενδεχόμενα να προτιμούν το μοσχαρίσιο φιλέτο από το κατεψυγμένο χοιρινό κότσι. Αναμφίβολα έχουν μία τάση προς καθετί γλυκό, αλμυρό ή και με έντονα μυρωδικά!

ΓΑΒ ΜΠΙΖΝΕΣ : να βγει στο εμπόριο κολόνια φαγητού, φυσικά με άρωμα σατομπριάν, πάπιας, κυνηγιού. Έτσι, η μίζερη Τεκίλα θα τρώει με ευχαρίστηση την ξηρά τροφή της.


6η αισθηση
Έχετε ακούσει για την ύπαρξη της διαίσθησης στο σκύλο; Τα έμφυτα ένστικτά του τού δίνουν την ικανότητα να κάνει πράγματα που δεν μπορούν να εξηγηθούν εύκολα με την «κοινή λογική»: διαθέτει την ευφυΐα να προφητεύει τις δύσκολες καιρικές – και όχι μόνο - συνθήκες που έρχονται (καταιγίδες, θύελλες, ανεμοστρόβιλους, σεισμούς, κ.ά.), μπορεί να βρίσκει το δρόμο προς το σπίτι του – ακόμα κι όταν έχει απομακρυνθεί πολλά χιλιόμετρα από αυτό, μπορεί να ανιχνεύσει και να εντοπίσει το «φως» της αύρας (υπέρυθρη ακτινοβολία, infrared light) που εκπέμπουν τα διάφορα ζώα και να είναι πάντα σε θέση να γνωρίζει «τι» ακριβώς νιώθετε βαθιά μέσα σας!...

ΣHMEIΩΣH : την επόμενη φορά που θα παρατηρήσετε κάποια «περίεργη» συμπεριφορά στο σκύλο σας, κατά τη διάρκεια του φαινομενικά ήσυχου περιπάτου σας, είτε γαβγίζει χωρίς αιτία είτε σας αγνοεί, να ξέρετε πως το τελευταίο πράγμα που επιδιώκει είναι το να σας εκνευρίσει: απλά αντιδρά ανταποκρινόμενος σε αισθητηριακό επίπεδο διαφορετικό από το δικό σας. Δώστε στον εαυτό σας την ευκαιρία να εξερευνήσει «τι» κρύβεται πίσω από τη συμπεριφορά του αγαπημένου σας κατοικίδιου, πριν παρασυρθείτε σε αλλοφροσύνες. Ίσως προσπαθεί να σας «πει» κάτι...
5 λόγοι που ο σκύλος σας αντιλαμβάνεται τον κόσμο διαφορετικά από τον άνθρωπο
Οι σκύλοι αντιλαμβάνονται το περιβάλλον τους διαφορετικά από τους ανθρώπους, ενώ διαθέτουν τις ίδιες βασικές αισθητηριακές δυνατότητες: βλέπουν, ακούν, αγγίζουν, μυρίζουν και γεύονται - εκείνο που παραλλάσσεται είναι το επίπεδο [αισθητηριακής] αντίληψης. Αυτή είναι η ουσιαστικότερη «διάκριση» που πρέπει να έχει κάποιος κατά νου, όταν προσπαθεί να καταλάβει «τι» ακριβώς κάνει ένα σκυλί: τη διαδικασία και το στόχο των δράσεών του.


  • Όραση
    Ειδικές επιστημονικές έρευνες απέδειξαν ότι οι σκύλοι διαθέτουν χρωματική αντιληπτικότητα, που ποικίλλει από τις αποχρώσεις του μπλε και του πράσινου, στις γκρι και στις καφέ και φυσικά, στο «άσπρο-μαύρο» φάσμα. Υπολογίζεται, ότι οι άνθρωποι γεννιούνται με την ικανότητα διάκρισης ανάμεσα σε 7-10 εκατομμύρια διαφορετικές αποχρώσεις - τόσες πολλές που δε μας φτάνει η ονομαστική αντιστοιχία χρωμάτων! Μία άλλη ιδιότητα που κάνει τους σκύλους ξεχωριστούς είναι, ότι μπορούν να εντοπίσουν ένα κινούμενο σώμα σε μεγάλες αποστάσεις, αφού διαθέτουν ένα επιπλέον αντανακλαστικό στρώμα στο εσωτερικού του ματιού (tapetum lucidum), το οποίο ευθύνεται για την οξύτερη οπτική ικανότητά τους σε συνθήκες συσκότισης - αν έχετε παρατηρήσει τα μάτια τους λάμπουν (εκπέμπουν φως) στο σκοτάδι…



  • Ακοή
    Οι σκύλοι διακρίνουν έναν ήχο σε τετραπλάσια απόσταση από ό,τι οι άνθρωποι: ο άνθρωπος ακούει σε απόσταση 200 μέτρων ό,τι ένα σκυλί αντιλαμβάνεται στο 1 χλμ. Αυτή η ακουστική υπεροχή των σκύλων οφείλεται κυρίως στο σχήμα και τη «λειτουργικότητα» των αυτιών τους, που είναι «σχεδιασμένα» έτσι ώστε να περισυλλέγουν περισσότερα ηχητικά κύματα, ενώ ταυτόχρονα διαθέτουν 15 διαφορετικούς μύες που δίνουν κίνηση στα αυτιά τους προς όλες τις κατευθύνσεις - χωρίς απαραίτητα το μυϊκό συντονισμό τους!



  • Αφή
    Μολονότι η αίσθηση της αφής είναι αρκετά καλά αναπτυγμένη σε ολόκληρο το σώμα των σκύλων - «πρωτότυπο» κάτω από τέτοια γούνα, ωστόσο δεν είναι μία τόσο εκλεπτυσμένη ικανότητα όσο η αντίστοιχη ανθρώπινη. Τα κουτάβια γεννιούνται με αισθητηριακούς δέκτες στο πρόσωπό τους, που βοηθούν στον εντοπισμό της μητέρας, πριν ακόμη ανοίξουν τα μάτια τους στον κόσμο…



  • Όσφρηση
    Η όσφρηση είναι η κυρίαρχη αίσθηση στο σκύλο, καθώς έχει μεγαλύτερη επιφάνεια ανοιχτών ρινικών πόρων από τον άνθρωπο. Έχει διαπιστωθεί, ότι η αίσθηση της όσφρησης στο σκύλο είναι 100.000 φορές πιο ισχυρή από αυτή του ανθρώπου: στη σχετική βιβλιογραφία αναφέρεται ότι οι άνθρωποι έχουν 40 εκατομμύρια οσφρητικά νεύρα, ενώ αντίστοιχα οι σκύλοι διαθέτουν 2 δις! Επιπλέον, ο σκύλος χρησιμοποιεί την όσφρηση του ως κύριο μέσο επικοινωνίας και συλλογής πληροφοριών για το περιβάλλον - ενώ ο άνθρωπος δεν παραδέχεται συνειδητά πόσο συχνά λειτουργεί βάσει αυτού του ενστίκτου…



  • Γεύση
    Η αίσθηση της γεύσης είναι στενά συνδεδεμένη με την όσφρηση, τόσο στους ανθρώπους όσο και τους σκύλους. Η διαφορετικότητα βρίσκεται στο ότι ενώ ένας άνθρωπος δε θα έτρωγε ποτέ κάτι βρομερό, για το σκύλο ο,τιδήποτε ληγμένο είναι «must»! Βλέπετε, οι σκύλοι πρώτα χλαπακιάζουν και μετά κοιτούν τις ημερομηνίες στη συσκευασία… Μία επιπλέον σκυλίσια υπεροχή αναφέρεται στην απεριόριστη ευγένεια τους, κατά την ώρα του γεύματος: ποτέ δεν απαιτούν καλαίσθητη εμφάνιση στο μεζέ τους - η μπόχα είναι που κάνει τη διαφορά στο εκάστοτε έδεσμα!

    Από τη Μαρία Περρη, εκπαιδευτικό


Share this article :